Nội dung chính

Bắt đầu từ vùng nghe, không từ hình sân khấu

Vẽ khu vực khán giả, lối đi, mép sân khấu và những vị trí không được đặt thiết bị. Sau đó xác định yêu cầu: ưu tiên độ đều, mức bass phía trước hay không gian cho biểu diễn. Số thùng sẵn có chỉ là một phần của quyết định.

Với loa sub, đổi vị trí có thể thay đổi cả đường truyền trực tiếp lẫn tương tác với phòng. Đừng chọn một cách xếp chỉ vì nhìn cân đối. Hãy chuẩn bị phương án để so sánh bằng nghe và đo trong vùng phục vụ thực tế.

Đặt center: gom nguồn, nhưng vẫn phải kiểm hai bên

Một cụm đặt giữa giúp tránh kiểu giao thoa do hai cụm cách xa ở hai cánh sân khấu. Với mặt bằng phù hợp, đây là phương án đáng thử khi muốn giảm sự khác biệt bass giữa các vùng ngang. Tuy nhiên, người đứng rất gần cụm giữa vẫn có thể nghe trầm mạnh hơn.

Center cũng làm quan hệ khoảng cách giữa sub và loa chính thay đổi theo vị trí nghe. Căn tốt ở một điểm giữa không có nghĩa phần giao nhau với loa chính đều tốt ở mọi ghế. Kiểm thêm hai mép vùng khán giả, đồng thời xác nhận cụm loa không che lối đi hoặc cản sân khấu.

Minh họa AI ba loa sub Audiocenter DS218S đặt center với ký hiệu C và các vị trí nghe

Minh họa AI dùng hình dáng Audiocenter DS218S; vị trí center không bảo đảm mọi ghế có cùng mức bass.

Left-right: thuận mặt bằng, cần đánh giá giao thoa

Đặt sub hai bên thường thuận cho đường dây và giữ khoảng giữa sân khấu thông thoáng. Nếu hai cụm phát cùng tín hiệu tương quan, người đứng trên trục giữa nhận hai đường truyền gần bằng nhau. Ra khỏi trục, chênh lệch khoảng cách tạo thay đổi quan hệ pha theo tần số.

Kết quả có thể là nơi bass cộng mạnh và nơi hụt, chứ không đơn giản bên nào cũng nghe từ cụm gần mình. Đừng tăng mức toàn hệ để bù riêng một điểm lõm. Cơ chế giao thoa và comb filter giúp giải thích vì sao vấn đề cần được xem theo không gian.

Minh họa 3D hai cụm sub L R có đường truyền d1 d2 khác nhau tới một điểm nghe

Minh họa chênh lệch đường truyền từ hai nguồn tới một điểm nghe.

Chia cụm: thêm khả năng bố trí và thêm việc kiểm soát

Nhiều cụm trải ngang có thể tạo thêm lựa chọn cho mặt bằng rộng hoặc bị chia cắt. Nhưng rải loa theo khoảng trống chưa tạo thành một sub array có kiểm soát. Khoảng cách, số thùng mỗi cụm, mức tín hiệu và xử lý phải được xem chung với dải tần vận hành.

Khi các nguồn cùng phát vào một vùng, chúng vẫn tương tác với nhau. Có thêm cụm không tự động hết điểm lõm. Nếu thiết kế dùng delay để điều khiển hướng phủ, cần mô phỏng phù hợp, thông số đúng thiết bị và kiểm chứng tại hiện trường; không chép thời gian trễ từ một sân khấu khác.

Minh họa 3D ba cụm sub A B C và khoảng cách giữa các cụm

Minh họa chia cụm; khoảng cách và xử lý cần được thiết kế theo hệ thống.

Trong nhà, đưa cả tường và phòng vào quyết định

Một bố trí ngoài trời hoạt động tốt có thể cho kết quả khác khi chuyển vào hội trường. Tường phía sau, hai bên và các bề mặt lớn tạo đường âm phản xạ; chúng có thể làm bass tăng hoặc giảm tùy vị trí, tần số. Đối xứng về hình học chưa chắc tạo đáp tuyến đều.

Vì vậy, cần thử vị trí tương đối với tường trước khi chốt. Khoảng hở còn phải đáp ứng hướng dẫn của hãng, thông gió và các mặt phát âm. Không dùng một khoảng cách mẫu cho mọi sub, đặc biệt khi thiết bị có cấu hình cardioid hoặc các cửa phát âm khác nhau.

Minh họa 3D đường âm trực tiếp và phản xạ từ tường phía sau sub

Minh họa ảnh hưởng của tường, không phải kết quả mô phỏng của một phòng cụ thể.

So sánh ba phương án bằng cùng một quy trình

Chọn các điểm đại diện: giữa, lệch trái, lệch phải, gần và xa. Giữ cùng nội dung thử, mức làm việc và điều kiện so sánh; nghe nhiều nốt trầm thay vì chỉ một đoạn kick. Ghi điểm nào quá mạnh, thiếu dải hoặc thay đổi rõ khi di chuyển.

Sau khi chọn bố trí khả thi, kiểm quan hệ với loa chính ở vùng giao nhau. Quy trình căn phase giữa sub và loa full phục vụ bước này; một giá trị delay tốt tại một điểm vẫn cần được đánh giá ở những điểm còn lại.

Phương án phù hợp là phương án đáp ứng vùng nghe và điều kiện triển khai với kết quả có thể kiểm chứng. Lưu vị trí, routing, mức và preset để đội lắp đặt tái tạo đúng. Nếu phải thay mặt bằng, kiểm lại thay vì giữ nguyên thiết lập cũ.

Minh họa 3D kiểm tra sub tại nhiều vị trí khán giả bằng micro đo

Minh họa kiểm tra nhiều vị trí trước khi chốt cấu hình sub.

Tư vấn bố trí sub tại CK Audio

CK Audio tư vấn thiết bị và cấu hình sub theo mặt bằng, nhu cầu biểu diễn và khả năng vận hành. Có chính sách chiết khấu cao cho đại lý, rental và dự án; VAT, CO, CQ theo từng mặt hàng, hồ sơ sẵn có; bảo vệ giá dự án và bảo vệ thầu theo điều kiện gói cung cấp.

Hình ảnh CK Audio bên hệ thống loa sân khấu

CK Audio – tư vấn thiết bị và cấu hình âm thanh sân khấu.