Zoom quang học là gì trong đèn sân khấu?

Zoom quang học là hệ thống nhiều thấu kính có thể thay đổi vị trí tương đối để điều chỉnh góc mở của chùm sáng.

Khi zoom hẹp:

• Vùng sáng nhỏ hơn.

• Ánh sáng tập trung hơn.

• Độ rọi tại tâm thường cao hơn.

• Phù hợp khoảng cách xa.

Khi zoom rộng:

• Vùng phủ lớn hơn.

• Ánh sáng mềm và bao phủ nhiều khu vực hơn.

• Phù hợp sân khấu gần hoặc cần phủ rộng.

Trên các dòng đèn LED Profile, zoom giúp thay đổi kích thước khung sáng nhưng vẫn giữ được khả năng lấy nét, kết hợp với gobo và framing shutter. Trên đèn BSW, zoom giúp chuyển đổi linh hoạt giữa beam, spot và wash. Tuy nhiên, zoom rộng không đồng nghĩa thiết bị có thể thay thế hoàn toàn một chiếc wash chuyên dụng.

Zoom đèn sân khấu khác focus như thế nào?

Đây là hai chức năng thường bị nhầm lẫn.

Ví dụ:

• Gobo quá nhỏ trên sân khấu → chỉnh zoom.

• Logo đúng kích thước nhưng mờ → chỉnh focus.

• Vòng sáng quá rộng nhưng vẫn nét → dùng zoom hoặc iris.

• Cần cắt ánh sáng khỏi màn hình LED → dùng framing shutter.

Một lỗi phổ biến là cố chỉnh focus để làm vùng sáng lớn hơn. Điều này không giải quyết được kích thước chùm sáng.

Dải zoom đèn sân khấu được tính như thế nào?

Dải zoom thường được thể hiện bằng góc chiếu:

Ví dụ:

• 5°–50°

• 7°–45°

• 10°–60°

Số nhỏ thể hiện góc hẹp, số lớn thể hiện góc rộng.

Công thức ước tính đường kính vùng sáng:

W = 2 × D × tan(θ ÷ 2)

Trong đó:

• W: đường kính vùng sáng.

• D: khoảng cách từ đèn đến mục tiêu.

• θ: góc zoom.

Ví dụ:

Một đèn treo cách sân khấu 15 m:

• Zoom 5° → vùng sáng khoảng 1,3 m.

• Zoom 20° → vùng sáng khoảng 5,2 m.

• Zoom 40° → vùng sáng khoảng 10,9 m.

Các giá trị trên là tính toán hình học. Thực tế còn phụ thuộc thấu kính, beam angle, field angle và thiết kế từng model.

Chọn zoom theo chiều cao sân khấu như thế nào?

Sân khấu nhỏ, chiều cao treo 3–5 m

Khoảng cách chiếu thường ngắn, nên ưu tiên:

• Zoom trung bình đến rộng.

• Góc mở khoảng 20°–50°.

• Ánh sáng mềm, dễ phủ.

Ứng dụng:

• Phòng trà.

• Nhà hàng.

• Hội trường nhỏ.

• Studio.

Ở khoảng cách gần, zoom quá hẹp dễ tạo vùng sáng nhỏ, khó phủ đều.

Sân khấu trung bình, chiều cao 5–10 m

Đây là nhóm phổ biến nhất:

• Tiệc cưới.

• Trung tâm hội nghị.

• Sự kiện doanh nghiệp.

Nên chọn thiết bị có dải zoom linh hoạt:

• 5°–40°.

• 5°–50°.

• 10°–45°.

Ví dụ, một đèn LED Profile có zoom 5°–50° có thể vừa chiếu logo, vừa tạo vùng sáng rộng cho sân khấu. Một đèn BSW có zoom rộng giúp rental dễ tái sử dụng trong nhiều cấu hình khác nhau.

Sân khấu lớn, chiều cao trên 10 m

Với concert, festival hoặc sân khấu ngoài trời, cần ưu tiên:

• Góc zoom hẹp.

• Độ rọi cao.

• Thấu kính lớn.

• Khả năng giữ focus ở khoảng cách xa.

Không nên chỉ nhìn zoom tối đa. Một đèn có zoom 50° nhưng đầu ra yếu có thể không phù hợp bằng thiết bị zoom 30° nhưng quang học mạnh hơn ở khoảng cách 30 m.

Chọn zoom cho từng loại đèn sân khấu

Zoom đèn Profile

Profile cần zoom để:

• Thay đổi kích thước vùng sáng.

• Chiếu người.

• Chiếu logo.

• Điều chỉnh vùng cắt bằng framing.

Dải zoom phổ biến:

• 15°–40°.

• 5°–50°.

• 10°–60°.

Dải càng rộng càng linh hoạt cho nhà hát, hội trường và rental.

Zoom đèn spot

Spot sử dụng zoom để:

• Điều chỉnh kích thước vòng sáng.

• Thay đổi khoảng cách sử dụng.

• Cân bằng giữa độ phủ và độ sáng.

Spot cần kết hợp zoom với focus để giữ gobo rõ nét.

Zoom đèn BSW

BSW dùng zoom để thay đổi:

• Beam hẹp.

• Spot trung bình.

• Wash rộng.

Tuy nhiên, khi mở zoom lớn, hiệu quả wash còn phụ thuộc frost, hệ quang học và thiết kế của từng model.

Những lỗi thường gặp khi chọn zoom

Các lỗi phổ biến:

• Chọn zoom chỉ dựa vào góc lớn nhất.

• Không tính chiều cao treo.

• Không đo khoảng cách chiếu thực tế.

• Dùng zoom rộng ở khoảng cách xa nhưng thiếu sáng.

• Dùng zoom hẹp cho sân khấu nhỏ.

• Không kiểm tra độ nét gobo sau khi thay zoom.

• Không thử thiết bị tại đúng vị trí lắp đặt.

Một thiết bị tốt không phải là thiết bị có zoom lớn nhất, mà là thiết bị có dải zoom phù hợp với công việc.

Cách kiểm tra zoom trước khi mua

Nên thử:

1. Zoom nhỏ nhất.

2. Zoom lớn nhất.

3. Độ sáng tại hai đầu zoom.

4. Độ nét gobo khi thay đổi zoom.

5. Độ đồng đều vùng sáng.

6. Tốc độ chuyển zoom.

7. Tiếng motor khi vận hành.

8. Khả năng lưu preset trên bàn điều khiển.

Đặc biệt với rental, nên ưu tiên dải zoom linh hoạt để một thiết bị phục vụ được nhiều loại sân khấu.

Mua đèn VLTG có zoom quang học tại CK Audio

Hiểu đúng zoom quang học giúp chủ đầu tư lựa chọn đúng đèn theo chiều cao sân khấu, khoảng cách chiếu và mục tiêu sử dụng. CK Audio là nhà phân phối chính thức thương hiệu VLTG tại Việt Nam, cung cấp đèn LED Profile, đèn BSW, đèn spot, đèn beam và giải pháp ánh sáng chuyên nghiệp.

Khách hàng được hưởng chiết khấu cao cho dự án và rental, đầy đủ VAT, CO, CQ, đồng thời được hỗ trợ bảo vệ giá dự án và bảo vệ thầu.