Prism là gì trong đèn sân khấu?

Trong đèn sân khấu, prism là mô-đun lăng kính được đưa vào đường quang học. Khi ánh sáng đi qua các bề mặt khác nhau, một chùm ban đầu được chia thành nhiều chùm hoặc nhiều hình ảnh lệch vị trí.

Prism chỉ phân bố lại nguồn sáng sẵn có, không làm thiết bị tự nhiên sáng hơn. Vì vậy, khi số tia tăng, mỗi tia thường có cường độ thấp hơn chùm đơn.

Prism có thể xoay hai chiều, thay đổi tốc độ hoặc dừng tại một góc nếu thiết bị hỗ trợ indexing. Một số moving head còn cho phép đưa hai prism vào cùng lúc. VLTG Axion Mini 290 sử dụng prism 8 mặt và tổ ong 24 mặt có thể xếp chồng.

Các loại prism đèn sân khấu

Prism tròn nhiều mặt

Loại 3, 4, 5, 6 hoặc 8 mặt tạo các bản sao phân bố quanh tâm. Prism ít mặt giữ từng tia rõ và thoáng, phù hợp sân khấu vừa, tiệc cưới và những cue cần hình quạt dễ quan sát. Một số moving Profile và spot sử dụng prism 4 hoặc 5 mặt để nhân gobo và mở rộng texture mà không làm hình ảnh trở nên quá dày. Claypaky Arolla Aqua, chẳng hạn, sử dụng prism xoay 4 mặt có thể thay đổi tốc độ và chiều quay.

Prism tổ ong

Prism 16, 24 hoặc 48 mặt tạo cụm tia dày hơn, phù hợp concert, festival và không gian lớn. VLTG Axion Prism có các lựa chọn 24 mặt, 48 mặt tổ ong, 8 mặt và dạng 6 hàng trên hai đĩa hiệu ứng. Các prism có thể phối hợp để tạo nhiều lớp hình ảnh khác nhau.

Prism tuyến tính hoặc nhiều hàng

Loại này xếp các bản sao thành hàng, dải hoặc hình cánh thay vì vòng tròn. Nó phù hợp tạo đường sáng ngang, dọc, hình quạt và hiệu ứng mở từ tâm ra hai phía. Khi kết hợp với gobo, prism tuyến tính cũng nhân họa tiết theo một trục rõ ràng, giúp hình ảnh dễ đọc hơn prism tổ ong trong những sân khấu có chiều ngang lớn.

Prism kép, có thể xếp chồng

Hai prism độc lập tạo hiệu ứng nhiều lớp. Không nên hiểu đơn giản prism 8 mặt chồng 24 mặt luôn cho đúng 192 tia; kết quả còn phụ thuộc hướng lăng kính, gobo, focus, zoom và thiết kế quang học. Một số đèn hybrid sử dụng hai prism với cấu trúc khác nhau. Rogue RH1 Hybrid dùng prism 6 và 8 mặt điều khiển độc lập, trong khi nhiều đèn beam VLTG kết hợp prism tròn với prism tổ ong để thay đổi mật độ và hình dạng cụm tia.

Ứng dụng lăng kính trong đèn sân khấu

Trên đèn beam

Prism biến một tia hẹp thành cụm tia, hình quạt hoặc đường hầm. Khi có lượng haze vừa đủ, hiệu ứng hiện rõ trong không khí và phù hợp concert, bar, lễ hội hoặc phần cao trào. Prism 8 mặt thường dễ dùng cho cue phổ thông. Prism tổ ong nhiều mặt phù hợp khi cần trường hiệu ứng rộng và dày hơn.

Trên đèn spot và gobo

Khi đặt prism sau gobo, họa tiết được nhân thành nhiều bản sao. Xoay prism tạo hiệu ứng dạng kính vạn hoa hoặc texture chuyển động trên phông và sàn. Focus cần được căn lại sau khi kích hoạt prism. Nếu gobo chưa nét hoặc bề mặt quá gần, các hình dễ chồng lên nhau và khó nhận biết.

Trên đèn BSW và moving Profile

Đèn BSW có thể dùng prism trong beam mode để tạo tia và trong spot mode để nhân gobo. Với moving Profile, prism phù hợp làm texture trang trí nhưng không nên dùng khi cần chiếu logo chính xác hoặc cắt một vùng sáng sạch. Trong tình huống đó, hãy tắt prism để giữ nguyên hình ảnh.

Cách dùng prism hiệu quả

Hãy bắt đầu bằng chùm trắng hoặc gobo đơn, căn focus và vị trí trước khi đưa prism vào. Sân khấu nhỏ nên ưu tiên prism ít mặt, tốc độ xoay chậm và thời lượng ngắn. Không gian lớn có thể dùng prism nhiều mặt hoặc xếp chồng, nhưng vẫn cần giữ bố cục đối xứng và tạo khoảng nghỉ giữa các cue.

Không nhất thiết bật đồng thời màu, gobo, hai prism, frost và strobe. Một hiệu ứng có chủ đích thường dễ nhìn hơn nhiều tính năng hoạt động cùng lúc.

Cách chọn đèn có prism

Trước khi mua, cần kiểm tra:

• Loại prism, số mặt và hình dạng.

• Khả năng xoay hai chiều và indexing.

• Hai prism có điều khiển độc lập, xếp chồng được không.

• Độ sáng còn lại sau khi đưa prism vào.

• Khả năng phối hợp với gobo, focus, zoom và frost.

• Hiệu ứng tại đúng khoảng cách sử dụng.

• Cấp IP nếu dùng ngoài trời.

Nên chạy thử trên chùm trắng, gobo và nhiều màu. Video quay cận trong phòng demo chưa phản ánh đầy đủ hiệu ứng trên sân khấu lớn.

Những lỗi thường gặp

Các lỗi phổ biến gồm chọn prism chỉ theo số mặt, bật prism trong mọi tiết mục, để cụm tia quay quá nhanh, dùng haze quá dày và quên căn lại focus. Prism cũng không thay thế nhiều moving head riêng biệt. Một đèn chỉ chia nguồn sáng của chính nó, không tạo được nhiều vị trí pan–tilt độc lập.

Mua đèn VLTG có prism tại CK Audio

Hiểu đúng prism là gì giúp kỹ thuật viên chọn lăng kính phù hợp và dùng hiệu ứng đúng thời điểm. CK Audio là nhà phân phối chính thức thương hiệu VLTG tại Việt Nam, cung cấp đèn beam, spot, BSW và moving Profile cho dự án, concert và rental. Khách hàng được hưởng chiết khấu cao, đầy đủ VAT, CO, CQ, đồng thời được hỗ trợ bảo vệ giá dự án và bảo vệ thầu.