Đèn laser sân khấu là gì?

Đèn laser sân khấu là thiết bị sử dụng nguồn laser để tạo tia sáng, hình học, chữ, logo hoặc hoạt ảnh trong các chương trình biểu diễn. Khác với đèn beam tạo chùm sáng từ bóng phóng điện hoặc LED qua hệ thấu kính, laser thường cho đường tia nhỏ, ít phân kỳ và nổi rõ khi kết hợp lượng haze phù hợp.

Trên thị trường có hai nhóm dễ bị gọi chung là đèn laser:

• Máy chiếu laser sân khấu: sử dụng hệ gương quét tốc độ cao để vẽ tia, hình học, logo và hoạt ảnh.

• Moving head nguồn laser: sử dụng laser làm nguồn sáng, sau đó đưa qua bánh xe màu, gobo, prism và hệ quang học tương tự moving beam.

VLTG TV-NE150IP thuộc hướng thứ hai: sử dụng nguồn laser 150W, góc chiếu 1,8°, bánh xe 13 màu, 14 gobo, prism 8 và 24 mặt, điều khiển DMX512/RDM và kết cấu IP65. Đây không phải máy chiếu đồ họa RGB kiểu scanner.

Phân loại đèn laser sân khấu

Laser đơn sắc và đèn laser RGB

Laser đơn sắc chỉ tạo một màu, thường là xanh lá, đỏ hoặc xanh dương. Thiết bị có cấu tạo và lập trình tương đối đơn giản, phù hợp các hiệu ứng tia cơ bản. Đèn laser RGB kết hợp ba nguồn đỏ, xanh lá và xanh dương để tạo nhiều màu. Chất lượng màu phụ thuộc công suất từng kênh, khả năng căn chỉnh ba tia và phương pháp modulation.

Laser scanner và laser đồ họa

Laser scanner sử dụng hai gương chuyển động theo trục X–Y để quét tia thành hình quạt, đường hầm, vòng tròn hoặc mặt phẳng ánh sáng. Khi tốc độ scanner, chất lượng tia và hệ điều khiển đáp ứng yêu cầu, thiết bị có thể trình chiếu logo, chữ, hình 2D, 3D và hoạt ảnh. Các hệ chuyên nghiệp thường hỗ trợ DMX, ILDA, Art-Net hoặc điều khiển qua mạng.

Laser hiệu ứng và moving head nguồn laser

Laser hiệu ứng thường có sẵn các pattern, chế độ tự động hoặc điều khiển DMX, phù hợp với bar, sân khấu nhỏ và chương trình không cần đồ họa chi tiết. Moving head nguồn laser lại thiên về tia sáng đường chiếu xa, gobo, màu và prism. Nó vận hành gần với đèn moving head hơn là một màn hình đồ họa.

Phân loại theo mức nguy hại

IEC 60825-1 phân loại sản phẩm laser theo mức nguy hại quang học để xác định biện pháp kiểm soát cần thiết. Với Class 3B, tia trực tiếp và phản xạ gương có thể gây tổn thương mắt; Class 4 còn có nguy cơ với da, phản xạ khuếch tán và vật liệu dễ bắt nhiệt. Nhiều máy chiếu laser biểu diễn chuyên nghiệp nằm trong hai nhóm này.

Các hiệu ứng laser phổ biến

Hiệu ứng tia trong không khí

Khi có haze, đèn laser sân khấu có thể tạo:

• Hình quạt mở từ tâm.

• Đường hầm và vòng tròn.

• Sóng, đường chéo hoặc mặt phẳng ánh sáng.

• Trần laser phía trên khu vực khán giả.

• Nhiều lớp tia đồng bộ theo âm nhạc.

Hiệu ứng đồ họa

Máy chiếu laser phù hợp có thể trình chiếu:

• Logo doanh nghiệp.

• Tên sự kiện.

• Hình học và biểu tượng.

• Hoạt ảnh 2D hoặc 3D.

• Nội dung đồng bộ timecode.

Độ rõ không chỉ phụ thuộc công suất. Scanner, độ phân kỳ, khoảng cách, bề mặt chiếu và chất lượng file đều ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh.

Lưu ý an toàn khi dùng đèn laser

Không quét tia tùy ý vào khán giả

Không nên để tia trực tiếp hoặc tia phản xạ đi qua mắt khán giả, nghệ sĩ hay nhân viên sân khấu. Audience scanning là nghiệp vụ chuyên sâu, đòi hỏi đo mức phơi nhiễm, thiết bị scan-fail, đánh giá từng hiệu ứng, người vận hành được đào tạo và sự chấp thuận theo quy định tại địa điểm tổ chức. FDA yêu cầu hệ thống bảo vệ khi vùng quét có thể đi vào khu vực khán giả; đây không phải hiệu ứng dành cho người vận hành chưa có chuyên môn laser safety.

Thiết kế đường đi và điểm kết thúc tia

Trước chương trình cần xác định:

• Vị trí máy chiếu.

• Toàn bộ đường tia trực tiếp và phản xạ.

• Vùng khán giả, nghệ sĩ và camera.

• Gương, kính, kim loại bóng hoặc mirror ball.

• Tường, màn hoặc kết cấu dùng để kết thúc tia.

Máy chiếu phải được cố định chắc chắn, có dây an toàn phụ và không thể tự thay đổi hướng khi sân khấu rung.

Luôn có người vận hành và nút dừng khẩn cấp

Người vận hành phải nhìn thấy toàn bộ vùng chiếu hoặc được hỗ trợ bởi người quan sát. Nút dừng khẩn cấp cần nằm trong tầm tay để có thể ngắt phát laser ngay khi xuất hiện tình huống ngoài kế hoạch. Với hệ thống Class 3B và 4, các cơ chế như khóa điều khiển, remote interlock và đèn báo phát xạ là những thành phần an toàn quan trọng.

Tránh camera và không phận

Tia laser có thể làm hỏng cảm biến camera hoặc máy chiếu video. Với hiệu ứng chiếu ngoài trời, phải kiểm soát chặt đường tia và thực hiện các thủ tục cần thiết để không ảnh hưởng đến máy bay.

Mua đèn laser sân khấu VLTG tại CK Audio

Hiểu đúng đèn laser sân khấu giúp chủ đầu tư lựa chọn chính xác giữa laser scanner, laser RGB và moving head nguồn laser, đồng thời xây dựng vùng chiếu an toàn ngay từ bản vẽ.

CK Audio là nhà phân phối chính thức thương hiệu VLTG tại Việt Nam, cung cấp giải pháp laser cho concert, sân khấu, bar, sự kiện và đơn vị rental. Khách hàng được hưởng chiết khấu cao, đầy đủ VAT, CO, CQ, đồng thời được hỗ trợ bảo vệ giá dự án và bảo vệ thầu.