_3.jpg)
PWM là gì mà một sân khấu nhìn bằng mắt vẫn sáng đều, còn video lại xuất hiện những dải tối chạy ngang? Vấn đề có thể nằm ở tương tác giữa cách đèn điều chỉnh độ sáng và thời gian camera thu hình. Hiểu cơ chế này giúp kỹ thuật viên khoanh vùng nguyên nhân, chọn cấu hình thử phù hợp và trao đổi rõ hơn với đội quay phim trước buổi diễn.
Nội dung chính
PWM là gì trong điều khiển LED?
PWM là điều chế độ rộng xung. Trong mô hình đơn giản, LED được bật và tắt nhanh, độ sáng trung bình thay đổi theo tỷ lệ thời gian bật trong một chu kỳ. Tỷ lệ này thường được gọi là duty cycle. Nó khác tần số PWM, tức số chu kỳ lặp lại trong mỗi giây. Cùng tần số nhưng xung bật dài hơn có thể tạo mức sáng trung bình cao hơn.
Với đèn sân khấu, không nên suy từ vị trí fader ra trực tiếp tỷ lệ xung. Đường cong dimmer, xử lý màu và thiết kế driver còn tham gia vào kết quả. Khi đọc thông số, hãy phân biệt điều chỉnh cường độ với điều chỉnh tần số, đồng thời xem tài liệu đúng model thay vì áp dụng menu của một thiết bị khác.
Hình minh họa nguyên lý: Độ rộng xung thay đổi tỷ lệ thời gian LED bật.
Vì sao mắt thấy đều nhưng camera thấy sọc?
Mắt và camera ghi nhận ánh sáng theo những cách khác nhau. Camera thu ánh sáng trong từng khoảng phơi sáng, trong khi nguồn LED có thể đang bật tắt theo chu kỳ riêng. Nếu các khoảng thu nhận chứa lượng ánh sáng khác nhau, video có thể dao động độ sáng dù người đứng tại hiện trường không thấy rõ. Hiện tượng này không tự động chứng minh đèn hoặc camera bị hỏng.
Cảm biến rolling shutter thường đọc các hàng ở những thời điểm lệch nhau, nên một nguồn biến thiên có thể tạo dải sáng tối trong khung hình. Với đèn profile hoặc đèn Fresnel dùng chiếu người, hãy xem cả vùng da và phông được chiếu. Đừng chỉ nhìn trực tiếp vào nguồn đèn, vì đó không phải khung hình thực tế của chương trình.
Hình minh họa nguyên lý: Các hàng cảm biến thu nhận ánh sáng ở thời điểm khác nhau.
Ba thông số cần ghi riêng khi thử
Tần số PWM thuộc phía đèn, tốc độ khung hình và thời gian phơi sáng thuộc phía camera. Chúng liên quan nhưng không thay thế nhau. Một video ghi cùng số khung hình mỗi giây vẫn có thể dùng nhiều thời gian phơi sáng khác nhau. Vì vậy, chỉ nói quay ở một tốc độ khung hình nhất định chưa đủ để mô tả điều kiện thử hoặc yêu cầu thiết bị.
Đơn vị rental nên ghi model camera, chế độ ghi, màn trập, mức dimmer và chế độ trắng hoặc màu của đèn vào cùng phiếu. Nếu dùng đèn wash làm nền, kiểm thêm màu thực tế của cảnh diễn. Khi chuyển sang quay chậm, phải thử lại cấu hình đó, không suy rằng kết quả ở tốc độ thông thường sẽ áp dụng nguyên vẹn.
Hình minh họa nguyên lý: PWM, tốc độ khung hình và màn trập là ba thông số riêng.
Điều chỉnh từng biến để tìm nguyên nhân
Bắt đầu với một nguồn sáng và một camera, giữ cảnh cố định để so sánh. Ghi lại cấu hình ban đầu rồi chỉ đổi một thông số mỗi lần. Nếu manual cho phép, thử các mức LED frequency của đèn và quan sát bản ghi. Không mặc định mọi đèn đều chỉnh được thông số này từ màn hình, một số thiết bị có cách cấu hình riêng hoặc không cho thay đổi.
Phía camera, đội quay có thể thử thời gian phơi sáng phù hợp với yêu cầu chuyển động và độ sáng. Đây là thử nghiệm phối hợp, không phải một giá trị màn trập chung cho mọi máy. Hãy lưu clip trước và sau, kiểm tra trên màn hình đủ lớn. Nếu nhiều nguồn đang cùng chiếu, tách từng nhóm để tránh sửa nhầm nguồn trong khi dải tối vẫn còn.
Hình minh họa nguyên lý: Đổi một biến mỗi lần để so sánh kết quả có ý nghĩa.
Chọn cấu hình phù hợp cả hình ảnh và dimming
Tăng tần số không phải tiêu chí duy nhất. Sau khi giảm được sọc, tiếp tục thử fade chậm và vùng sáng thấp, vì khả năng dimming còn phụ thuộc thiết kế thiết bị. Với đèn PAR LED, kiểm cả các màu sử dụng trong show. Một cấu hình ổn ở trắng sáng mạnh chưa đại diện cho toàn bộ cảnh tối và chuyển màu.
Khi yêu cầu báo giá VLTG, gửi kèm nhu cầu camera thay vì chỉ yêu cầu số hertz càng lớn càng tốt. Hồ sơ nên ghi phạm vi thử và điều kiện đạt, tránh cam kết hết sọc với mọi camera. Trước khi bàn giao, lưu cấu hình đèn cùng hồ sơ show để đội vận hành có thể dựng lại và nhận biết điều gì đã thay đổi ở lần sử dụng sau.
Hình minh họa nguyên lý: Kiểm lại cả cảnh sáng thấp sau khi chọn tần số.
Hiểu PWM là gì giúp xử lý sọc camera có cơ sở. Gửi CK Audio cấu hình quay và yêu cầu sân khấu để được tư vấn lựa chọn đèn. CK Audio có chính sách chiết khấu cao cho đại lý, rental và dự án, cung cấp hóa đơn VAT, CO/CQ theo hồ sơ model/lô hàng, hỗ trợ bảo vệ giá dự án và bảo vệ thầu theo chính sách áp dụng.
Hình ảnh tại VLTG do CK Audio cung cấp.
